شاخص قدرت نسبی (RSI – Relative Strength Index) یک اوسیلاتور تحلیل تکنیکال است که میزان قدرت و ضعف قیمت را بر اساس تغییرات اخیر اندازهگیری میکند. این اندیکاتور توسط ولز وایلدر در سال ۱۹۷۸ توسعه داده شد و در بازهی ۰ تا ۱۰۰ نوسان میکند.
—
فرمول محاسبه RSI
RSI معمولاً با دورهی ۱۴ کندل محاسبه میشود و فرمول آن به این صورت است:
RSI = 100 – \frac{100}{1 + RS}
که در آن:
RS = \frac{میانگین افزایش قیمت در n دوره}{میانگین کاهش قیمت در n دوره}
—
محدودهها و نحوه سیگنالگیری از RSI
۱. اشباع خرید (Overbought):
اگر RSI بیشتر از ۷۰ باشد، قیمت در محدوده اشباع خرید قرار دارد و احتمال اصلاح یا ریزش وجود دارد.
معمولاً معاملهگران در این ناحیه به دنبال سیگنال فروش هستند.
۲. اشباع فروش (Oversold):
اگر RSI کمتر از ۳۰ باشد، قیمت در محدوده اشباع فروش قرار دارد و احتمال رشد یا بازگشت صعودی وجود دارد.
معمولاً معاملهگران در این ناحیه به دنبال سیگنال خرید هستند.
۳. واگراییها (Divergence):
واگرایی مثبت: وقتی قیمت کف جدید میزند، اما RSI کف بالاتری ثبت میکند → نشانهی احتمال رشد قیمت.
واگرایی منفی: وقتی قیمت سقف جدید میزند، اما RSI سقف پایینتری میزند → نشانهی احتمال ریزش قیمت.
۴. شکستن خط روند در RSI:
مشابه نمودار قیمت، در RSI نیز میتوان خط روند کشید.
اگر RSI خط روند نزولی را به سمت بالا بشکند، نشانه قدرت خرید و صعود احتمالی قیمت است.
اگر RSI خط روند صعودی را به سمت پایین بشکند، نشانه ضعف و احتمال نزول قیمت است.
—
ترکیب RSI با سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال
با حمایت و مقاومت: اگر RSI به محدوده اشباع فروش برسد و همزمان قیمت در حمایت قوی باشد، احتمال بازگشت بالاتر است.
با میانگین متحرک (MA): اگر RSI در اشباع فروش باشد و قیمت به میانگین متحرک ۲۰۰ نزدیک شود، احتمال رشد قویتر است.
با پرایس اکشن: بررسی کندلهای بازگشتی در نواحی اشباع خرید/فروش میتواند تأیید خوبی باشد.
—
جمعبندی
اندیکاتور RSI یک ابزار قدرتمند برای تشخیص قدرت روند، نقاط برگشتی و سیگنالهای خرید و فروش است، اما همیشه باید همراه با ابزارهای دیگر تحلیل تکنیکال استفاده شود تا دقت بالاتری داشته باشد.
